Organizacja obsługowa z Rzeszowa zamawia w Anglii zespół podwozia, a operator z Warszawy kupuje od brytyjskiego brokera używany rozrusznik silnika. Na fakturach wszystko się zgadza, ale paczka utyka w odprawie albo, co gorsze, część trafia na półkę magazynu bez prawa montażu. Import części lotniczych z UK to po Brexicie dwa osobne światy: celny (kod, pochodzenie, zgłoszenie) i lotniczy (dokument zwolnienia EASA lub UK CAA). Ten poradnik pokazuje, jak oba połączyć, zanim towar wyjedzie z Wielkiej Brytanii.
Klasyfikacja: dział 88 i pozycja 8807
Części statków powietrznych klasyfikuje się dziś w pozycji 8807 („części towarów objętych pozycją 8801, 8802 lub 8806”). Zastąpiła ona dawną pozycję 8803 — warto o tym pamiętać, bo starsze katalogi i faktury dostawców nadal podają nieaktualny kod. Podział jest następujący:
- 8807 10 — śmigła i wirniki oraz ich części,
- 8807 20 — podwozia i ich części,
- 8807 30 — pozostałe części samolotów, śmigłowców i bezzałogowych statków powietrznych,
- 8807 90 — pozostałe.
Uwaga na wyjątki: silniki turboodrzutowe i turbośmigłowe trafiają do pozycji 8411, a wiele elementów ogólnego zastosowania (śruby, łożyska, przewody, elektronika) ma własne pozycje w innych działach. Wytyczne GOV.UK podkreślają, że do 8807 należą części niezbędne do działania statku powietrznego. Kod CN ustalaj na podstawie aktualnej taryfy TARIC — kod z brytyjskiej faktury odnosi się do taryfy UK, a przy imporcie do Polski wiąże unijna Nomenklatura scalona.
EASA Form 1 czy UK CAA Form 1 — co uzna przewoźnik w UE
To najważniejsza różnica po Brexicie. Kwestie bezpieczeństwa lotniczego między UE a UK reguluje część umowy o handlu i współpracy (TCA) poświęcona bezpieczeństwu lotnictwa. Na jej podstawie UE uznaje m.in. zatwierdzenia produkcyjne wydane przez UK CAA, ale — jak wskazuje EASA — umowa nie obejmuje obecnie działalności z zakresu ciągłej zdatności do lotu i obsługi technicznej (rozporządzenie (UE) nr 1321/2014, w tym Part-145).
W praktyce oznacza to:
- Nowe części wyprodukowane przez brytyjską organizację produkcyjną z zatwierdzeniem UK CAA (POA) mogą trafić do UE z dokumentem UK CAA Form 1 jako świadectwem eksportowym zdatności.
- Części używane, naprawione lub po przeglądzie, przeznaczone do statków powietrznych zarejestrowanych w państwach EASA, wymagają dokumentu EASA Form 1. Brytyjska organizacja obsługowa może go wystawić tylko wtedy, gdy posiada zatwierdzenie EASA Part-145.
- EASA Form 1 wystawiony po 1 stycznia 2021 r. przez brytyjską organizację produkcyjną z zatwierdzeniem wyłącznie UK CAA nie ma mocy prawnej.
Pamiętaj też, że EASA Form 1 nie jest zgodą na zabudowę — o montażu decyduje organizacja obsługowa zgodnie z dokumentacją techniczną. Zanim zapłacisz brokerowi, poproś o skan dokumentu zwolnienia i sprawdź numer zatwierdzenia wystawcy.
Cło: zawieszenie dla części lotniczych i preferencja TCA
Na import części lotniczych do UE działają dwa niezależne mechanizmy obniżenia cła.
1. Zawieszenie ceł autonomicznych. Rozporządzenie Rady (UE) 2018/581 zawiesza autonomiczne cła Wspólnej Taryfy Celnej na określone towary przeznaczone do wbudowania w statki powietrzne lub do użycia w nich — przy produkcji, naprawie, obsłudze, przebudowie, modyfikacji lub konwersji. Warunek: przy zgłoszeniu do dopuszczenia do obrotu zgłaszający udostępnia organom celnym autoryzowane świadectwo zwolnienia EASA Form 1 albo równoważny certyfikat, a numer identyfikacyjny certyfikatu podaje w zgłoszeniu. Zawieszenie obejmuje też towary, które utraciły status zdatności i są przywożone do naprawy lub obsługi. Listę kodów CN objętych zawieszeniem i akceptowane certyfikaty równoważne określa rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2018/1517 (ze zmianami) — sprawdź swój kod przed wysyłką.
2. Preferencja z umowy TCA. Zerowe cło przysługuje towarom o brytyjskim pochodzeniu preferencyjnym. Podstawą jest oświadczenie o pochodzeniu, które eksporter dopisuje do faktury, albo wiedza importera. Miejsce wysyłki nie przesądza o pochodzeniu: jeżeli część nie spełnia reguł pochodzenia TCA (np. została wyprodukowana poza UK i tylko odsprzedana z brytyjskiego magazynu), preferencja nie przysługuje — wtedy kluczowe staje się zawieszenie z pkt 1. Więcej o warunkach preferencji przeczytasz w omówieniu pochodzenia preferencyjnego w handlu UK–UE.
Kontrola eksportu po stronie brytyjskiej
Część komponentów lotniczych to towary podwójnego zastosowania albo pozycje z brytyjskiej listy wojskowej. Wywóz takich towarów z UK wymaga licencji eksportowej wydawanej przez Export Control Joint Unit (ECJU). O tym, czy dana część jest kontrolowana, decydują brytyjskie listy kontroli eksportu strategicznego, a w szczególnych przypadkach (m.in. możliwe wojskowe przeznaczenie końcowe w państwach objętych embargiem) licencja może być potrzebna nawet dla towaru spoza list. Ten obowiązek spoczywa na eksporterze, ale brak licencji zatrzyma wysyłkę — zapytaj o to dostawcę wcześniej. Szerzej piszemy o tym w artykule o kontroli eksportu z UK i towarach wymagających licencji.
Dokumenty i przebieg odprawy
Każda partia przechodzi zgłoszenie wywozowe w UK (eksporter potrzebuje numeru EORI GB) oraz zgłoszenie importowe w UE, do którego polski odbiorca potrzebuje numeru EORI PL. Przy imporcie pobierany jest VAT według stawki właściwej dla towaru; ustawa o VAT (art. 83 ust. 1 pkt 5) przewiduje stawkę 0% przy imporcie części zamiennych do statków powietrznych przez przewoźników lotniczych wykonujących głównie przewozy w transporcie międzynarodowym, pod warunkami określonymi w ustawie. Preferencja dotyczy przewoźników — organizacja obsługowa importująca części na własny rachunek z niej nie skorzysta. Szczegóły praktyczne — od klasyfikacji po dokumenty dla MRO — zebraliśmy w poradniku import części lotniczych i komponentów aerospace z UK. Jeżeli wolisz przekazać odprawę specjalistom, sprawdź obsługę celną importu z Wielkiej Brytanii — agencja celna zarejestrowana w CDS, nr EORI UK.
Lista kontrolna: import części lotniczych z UK
- Ustal kod CN w TARIC (8807 10/20/30/90, a silniki 8411) — nie przepisuj kodu 8803 ze starych katalogów.
- Sprawdź dokument zwolnienia: nowa część z UK POA — UK CAA Form 1; część używana do statku z rejestru EASA — EASA Form 1 od organizacji z zatwierdzeniem EASA Part-145.
- Zweryfikuj numer zatwierdzenia wystawcy i zgodność numeru części oraz numeru seryjnego z fakturą.
- Sprawdź, czy kod CN jest objęty zawieszeniem z rozp. 2018/581 i przygotuj certyfikat do zgłoszenia.
- Ustal pochodzenie części; dla towaru brytyjskiego poproś o oświadczenie o pochodzeniu.
- Zapytaj eksportera o licencję ECJU dla towarów podwójnego zastosowania lub wojskowych.
- Przygotuj EORI GB i PL, fakturę, listę pakową, list przewozowy oraz dane do zgłoszenia wywozowego i importowego.
Mini-FAQ
Czy UK CAA Form 1 wystarczy przy imporcie części do Polski? Dla nowych części wyprodukowanych przez brytyjską organizację z zatwierdzeniem produkcyjnym UK CAA — tak. Dla części używanych lub po obsłudze, montowanych w statkach z rejestru państw EASA, potrzebny jest EASA Form 1 od organizacji z zatwierdzeniem EASA Part-145.
Jaki kod celny mają części samolotów? Co do zasady pozycję 8807, która zastąpiła 8803. Silniki turboodrzutowe i turbośmigłowe klasyfikuje się w pozycji 8411, a części ogólnego zastosowania — według ich własnych pozycji.
Czy części lotnicze z UK są zwolnione z cła? Mogą być — przez zawieszenie ceł z rozporządzenia (UE) 2018/581 (z EASA Form 1 lub równoważnym certyfikatem) albo przez preferencję TCA dla towarów brytyjskiego pochodzenia. Każdy przypadek wymaga sprawdzenia kodu i dokumentów.
Źródła (gov.uk): Classifying aircraft parts and accessories; Claiming preferential rates of duty between the UK and EU; Export controls: military goods, software and technology; Export goods from the UK. Strona UE: EASA — FAQ Brexit (zakres TCA); EASA — Form 1 wystawiany przez UK POA; rozporządzenie Rady (UE) 2018/581 i rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2018/1517; ustawa o VAT, art. 83 ust. 1 pkt 5.