Wybór odpowiednich warunków dostawy Incoterms ma kluczowe znaczenie dla rentowności każdej transakcji z UK. Po Brexicie, gdy UK stała się krajem trzecim, warunki te nabierają szczególnego znaczenia — decydują o tym, kto ponosi odpowiedzialność za odprawę celną, kto płaci cło i VAT, oraz kto ponosi ryzyko utraty towaru podczas transportu. Doradztwo w zakresie Incoterms może znacząco obniżyć koszty i ryzyko operacyjne Twojego biznesu.

Czym są Incoterms i kto je ustala?

Incoterms (International Commercial Terms) to zestaw standardowych warunków handlu międzynarodowego, wydawanych przez Międzynarodową Izbę Handlową (ICC — International Chamber of Commerce). Aktualnie obowiązuje wersja Incoterms 2020, wprowadzona 1 stycznia 2020 r. Incoterms:

• Definiują podział obowiązków między sprzedającego a kupującego
• Określają moment przejścia ryzyka utraty lub uszkodzenia towaru
• Wskazują, kto organizuje i opłaca transport
• Wskazują, kto odpowiada za odprawę celną (eksportową i importową)
• Określają, kto opłaca ubezpieczenie transportowe

Ważne: Incoterms NIE regulują kwestii podatkowych (VAT, akcyza), prawa własności towaru ani konsekwencji naruszeń umowy.

Przegląd wszystkich 11 reguł Incoterms 2020

Reguły dla wszystkich rodzajów transportu

EXW (Ex Works) — Sprzedający oddaje towar do dyspozycji kupującego w swoim zakładzie. Kupujący bierze na siebie wszystkie koszty i ryzyko od momentu odbioru towaru. Przy handlu z UK po Brexicie EXW jest skomplikowane dla polskich eksporterów — kupujący w UK musi samodzielnie zorganizować odprawę eksportową w Polsce.

FCA (Free Carrier) — Sprzedający dostarcza towar do przewoźnika wskazanego przez kupującego, po dopełnieniu odprawy eksportowej. Nowość w Incoterms 2020: możliwość wydania konossamentu “on board” dla akredytyw dokumentowych. Zalecane przy eksporcie z Polski do UK zamiast EXW.

CPT (Carriage Paid To) — Sprzedający opłaca transport do miejsca przeznaczenia, ale ryzyko przechodzi na kupującego po przekazaniu towaru pierwszemu przewoźnikowi. Odprawa importowa w UK leży po stronie kupującego.

CIP (Carriage and Insurance Paid) — Jak CPT, ale sprzedający opłaca też ubezpieczenie. W Incoterms 2020 zmieniono minimalne wymagania ubezpieczeniowe dla CIP na Institute Cargo Clauses A (pełne pokrycie).

DAP (Delivered at Place) — Sprzedający dostarcza towar do wskazanego miejsca w kraju kupującego, ale NIE dokonuje odprawy importowej i NIE płaci cła i VAT importowego. Kupujący odprawia towar i płaci należności. Popularne przy eksporcie z PL do UK.

DPU (Delivered at Place Unloaded) — Nowość w Incoterms 2020, zastępująca DAT. Sprzedający dostarcza i rozładowuje towar w miejscu przeznaczenia. Odprawa importowa leży po stronie kupującego.

DDP (Delivered Duty Paid) — Sprzedający bierze na siebie WSZYSTKIE koszty i formalności — transport, eksport, import, cło i VAT w UK. Najkorzystniejsze dla kupującego w UK, ale najtrudniejsze do realizacji dla polskiego eksportera (wymaga rejestracji VAT w UK lub fiskalnego przedstawiciela).

Reguły wyłącznie dla transportu morskiego i wodnego śródlądowego

FAS (Free Alongside Ship) — Sprzedający dostarcza towar do nabrzeża przy statku. Stosowane przy towarach masowych.

FOB (Free On Board) — Sprzedający dostarcza towar na pokład statku. Ryzyko przechodzi z chwilą załadunku. Popularne przy eksporcie surowców i towarów masowych do UK.

CFR (Cost and Freight) — Sprzedający opłaca fracht do portu przeznaczenia, ryzyko przechodzi po załadunku.

CIF (Cost, Insurance and Freight) — Jak CFR plus ubezpieczenie. W Incoterms 2020 minimalne pokrycie CIF: Institute Cargo Clauses C (ograniczone pokrycie).

Incoterms a Brexit — co się zmieniło przy handlu UK-UE?

Przed Brexitem handel między Polską a UK był traktowany jak handel wewnątrzunijny — brak ceł, brak odpraw celnych, uproszczone warunki Incoterms. Po Brexicie sytuacja zmieniła się fundamentalnie:

• EXW stało się problematyczne — przy EXW kupujący w UK musi zorganizować odprawę eksportową w Polsce, co jest trudne logistycznie
• DDP wymaga rejestracji VAT w UK — polski eksporter stosujący DDP musi być zarejestrowany jako płatnik VAT w UK lub mieć fiskalnego reprezentanta
• DAP jest najczęściej stosowane — sprzedający dostarcza do UK, kupujący odprawia i płaci należności celno-podatkowe
• FCA zyskało na popularności — jasne określenie momentu odprawy eksportowej

Praktyczne zalecenia — jakie Incoterms wybrać?

Przy eksporcie z Polski do UK:

• Dla małych firm eksportujących sporadycznie: DAP — kupujący w UK bierze na siebie cło i VAT importowy
• Dla regularnych eksporterów z klientami wymagającymi ceny “all-inclusive”: DDP z pomocą fiskalnego reprezentanta VAT w UK
• Dla eksportu morskiego towarów masowych: FOB lub CIF

Przed finalizacją umowy handlowej warto skonsultować wybór warunków z wyceną usług celnych dostosowaną do specyfiki Twojego towaru i trasy transportowej.

Incoterms a dokumentacja celna

Wybrane Incoterms bezpośrednio wpływają na wymaganą dokumentację celną. Przykładowo:

• Przy FCA/FOB: sprzedający wystawia EAD (Export Accompanying Document) w Polsce i przekazuje go przewoźnikowi
• Przy DAP/DDP: w UK trzeba złożyć import entry w systemie CHIEF/CDS — kto to robi, zależy od warunków Incoterms
• Przy DDP: sprzedający (lub jego agent) składa zgłoszenie importowe i płaci należności w UK