Oznakowanie UKCA (UK Conformity Assessed) jest jednym z kluczowych elementów wprowadzonych po Brexicie dla producentów i importerów sprzedających produkty na rynku Wielkiej Brytanii. Choć pierwotnie planowano szybkie zastąpienie oznaczenia CE przez UKCA, seria decyzji rządowych — w tym przełomowa decyzja z maja 2024 roku — znacząco zmieniła podejście UK do tej kwestii. W niniejszym artykule omawiamy aktualny stan przepisów, terminy, wymagania techniczne i specyfikę Irlandii Północnej.

Decyzja z maja 2024 — CE akceptowane bezterminowo

W maju 2024 roku rząd Wielkiej Brytanii ogłosił, że oznaczenie CE będzie akceptowane bezterminowo jako alternatywa dla UKCA na rynku Wielkiej Brytanii (z wyłączeniem Irlandii Północnej, która i tak podlega przepisom UE). Była to fundamentalna zmiana w stosunku do wcześniejszych planów, które zakładały sukcesywne wycofywanie CE i obowiązkowe przejście na UKCA.

Decyzja ta wynikała z kilku czynników:

• Trudności, jakie napotykali producenci unijni i globalni w procesie uzyskiwania certyfikacji UKCA równolegle z CE
• Kosztów dla branży, wynikających z konieczności podwójnej certyfikacji
• Postępujących negocjacji UK-UE nad zbliżeniem regulacyjnym
• Ryzyka zakłóceń w łańcuchach dostaw, gdyby pełne przejście na UKCA nastąpiło zbyt szybko

Pełna, aktualna wytyczna dostępna jest na GOV.UK: Using the UKCA marking.

Ułatwienie w etykietowaniu — ważne do 31 grudnia 2027

Producenci, którzy zdecydowali się na wprowadzenie oznaczenia UKCA, korzystają z ważnego ułatwienia obowiązującego do 31 grudnia 2027 roku: oznaczenie UKCA może być umieszczone na etykiecie dołączonej do produktu (np. przywieszce, naklejce lub ulotce) zamiast być naniesione bezpośrednio na produkt lub jego opakowanie.

Ułatwienie to jest szczególnie cenne dla producentów, którzy:

• Sprzedają te same produkty zarówno na rynku UK (UKCA), jak i UE (CE)
• Chcą uniknąć konieczności tworzenia oddzielnych linii produkcyjnych dla UK i UE
• Mają istniejące zapasy produktów z oznaczeniem CE, które chcą wprowadzić na rynek UK

Wymagania od 1 stycznia 2028

Od 1 stycznia 2028 roku — dla produktów, dla których UKCA pozostaje wymagane — oznaczenie musi być naniesione bezpośrednio na produkt (nie na etykietę dołączoną). Minimalna wymagana wielkość oznaczenia UKCA to 5 mm.

Producenci powinni już teraz planować dostosowanie swoich procesów produkcyjnych i procesów znakowania, aby spełnić ten wymóg. Zmiana ta może wymagać:

• Modyfikacji form, matryc lub narzędzi stosowanych w produkcji
• Aktualizacji procesów grawerowania, tłoczenia lub druku bezpośrednio na produkcie
• Przeglądu umów z dostawcami w zakresie etykietowania

18 kategorii produktów objętych UKCA

Oznaczenie UKCA dotyczy 18 kategorii produktów, w tym m.in.:

• Urządzenia elektryczne niskiego napięcia
• Maszyny i sprzęt maszynowy
• Urządzenia ciśnieniowe
• Sprzęt ochrony osobistej (PPE)
• Zabawki
• Urządzenia radiowe
• Urządzenia medyczne (wybrane kategorie)
• Materiały budowlane i wyroby budowlane
• Sprzęt używany na zewnątrz (emisja hałasu)
• Atmosfery potencjalnie wybuchowe (ATEX)

Każda kategoria ma własne dyrektywy i normy techniczne — producenci powinni zidentyfikować, które przepisy dotyczą ich konkretnych produktów.

Irlandia Północna — odmienne zasady w ramach Windsor Framework

Irlandia Północna jest szczególnym przypadkiem w kontekście UKCA. W ramach Windsor Framework, NI stosuje przepisy UE, co oznacza, że na rynku Irlandii Północnej obowiązuje oznaczenie CE — oznaczenie UKCA nie jest wymagane ani stosowane dla produktów sprzedawanych w NI.

Producenci sprzedający zarówno w Wielkiej Brytanii (z UKCA lub CE), jak i w Irlandii Północnej (CE) powinni uwzględnić tę dwoistość w swojej strategii certyfikacji i etykietowania.

Praktyczne kroki dla importerów i producentów

1. Ustal, czy Twój produkt należy do jednej z 18 kategorii objętych wymogami UKCA
2. Sprawdź, czy stosowanie CE jest wystarczające dla Twojego rynku zbytu (GB vs NI)
3. Jeśli wybierasz UKCA — zaplanuj dostosowanie do wymagań bezpośredniego nanoszenia oznaczenia przed 1 stycznia 2028
4. Przejrzyj Deklarację Zgodności i upewnij się, że spełnia wymagania UK
5. Skonsultuj się z notyfikowaną jednostką certyfikującą akredytowaną przez UKAS

Specjaliści od doradztwa w zakresie UKCA mogą pomóc Twojej firmie ocenić, które produkty wymagają certyfikacji i jakie kroki należy podjąć. Kompletna dokumentacja produktowa jest kluczowym elementem wprowadzenia produktu na rynek UK bez ryzyka zatrzymania przez organy nadzoru rynku.

FAQ — Najczęściej zadawane pytania

Źródło: GOV.UK — Using the UKCA marking