W sierpniu 2025 roku rząd Wielkiej Brytanii podjął zaskakującą decyzję o zawieszeniu dodatkowych kontroli granicznych dla importu żywych zwierząt z Unii Europejskiej. Jednocześnie przedłużono terminy dla kontroli owoców i warzyw. Zmiany te są bezpośrednio związane z postępującymi negocjacjami dotyczącymi umowy SPS między UK a UE. Co dokładnie się zmieniło i co to oznacza dla importerów?

Zawieszenie kontroli żywych zwierząt z UE

Rząd UK ogłosił, że dodatkowe kontrole graniczne żywych zwierząt importowanych z Unii Europejskiej zostają zawieszone od sierpnia 2025 roku. Decyzja ta jest motywowana perspektywą zawarcia kompleksowego porozumienia SPS między Wielką Brytanią a Unią Europejską, które ma znacząco uprościć procedury handlu towarami rolno-spożywczymi po obu stronach kanału La Manche.

Oficjalny komunikat rządu dostępny jest na stronie GOV.UK: Extra border checks cancelled ahead of UK-EU deal.

Zawieszenie oznacza, że importerzy żywych zwierząt z UE nie będą musieli przechodzić przez dodatkowe fizyczne kontrole graniczne, które były planowane w ramach pełnego wdrożenia Border Target Operating Model. Jest to istotna ulga dla branży hodowlanej, eksporterów i importerów zwierząt hodowlanych, rasowych i przeznaczonych do wystawiania.

Przedłużenie terminów dla owoców i warzyw

Równolegle rząd UK zdecydował o przedłużeniu okresu przejściowego dla kontroli importu owoców i warzyw z UE do 31 stycznia 2027 roku. Wcześniej planowano wprowadzenie pełnych kontroli fitosanitarnych dla tych produktów w wcześniejszym terminie.

Przedłużenie to jest bezpośrednią odpowiedzią na:

• Trwające negocjacje UK-UE w sprawie umowy SPS
• Presję sektora importowego i detalicznego, który wskazywał na ryzyko wzrostu cen żywności
• Potrzebę dostosowania infrastruktury granicznej w portach
• Chęć uniknięcia zakłóceń w łańcuchach dostaw żywności

Planowane porozumienie SPS UK-UE — co wiemy?

Umowa SPS (Sanitary and Phytosanitary) między UK a UE ma być jednym z kluczowych elementów nowej fazy stosunków handlowych między obydwoma stronami. Jej głównym celem jest wzajemne uznanie lub harmonizacja standardów bezpieczeństwa żywności, zdrowia zwierząt i zdrowia roślin, co pozwoliłoby na znaczące ograniczenie kontroli granicznych.

Porozumienie SPS mogłoby oznaczać:

• Zniesienie lub ograniczenie obowiązku uzyskiwania certyfikatów zdrowia dla większości produktów spożywczych
• Uproszczone lub zredukowane kontrole fizyczne na granicy
• Szybszy przepływ towarów, co obniży koszty importu
• Zbliżenie regulacji UK i UE w zakresie pestycydów, dodatków do żywności i GMO

Pre-notyfikacja nadal obowiązkowa

Kluczowe jest, że mimo zawieszenia fizycznych kontroli granicznych, obowiązek pre-notyfikacji przez system IPAFFS pozostaje w mocy. Importerzy nadal muszą dokonywać zgłoszeń z wyprzedzeniem przed przybyciem towaru do UK.

Pre-notyfikacja przez IPAFFS obejmuje:

• Podanie szczegółów dotyczących rodzaju towaru, jego ilości i kraju pochodzenia
• Informacje o wymaganych certyfikatach i dokumentach zdrowotnych
• Dane dotyczące miejsca docelowego i planowanego punktu wejścia do UK
• Dane importera i eksportera

Zaniedbanie obowiązku pre-notyfikacji może skutkować zatrzymaniem towaru na granicy, nawet jeśli fizyczne kontrole są zawieszone.

Praktyczne implikacje dla importerów

Dla firm importujących z UE produkty rolno-spożywcze i żywe zwierzęta, zmiany te mają konkretny wymiar operacyjny. Z jednej strony zawieszenie dodatkowych kontroli eliminuje część kosztów i potencjalnych opóźnień. Z drugiej strony sytuacja regulacyjna pozostaje płynna — końcowy kształt umowy SPS UK-UE nie jest jeszcze znany, a terminy mogą ulec dalszym zmianom.

Eksperci od importu żywności UK doradzają, aby firmy monitorowały bieżące komunikaty rządowe i nie zakładały, że obecne zawieszenia są permanentne. Właściwe zgłoszenia SPS — nawet w warunkach zawieszonych kontroli — pozostają kluczowym elementem zgodności z prawem celnym.

FAQ — Najczęściej zadawane pytania

Źródło: GOV.UK — Extra border checks cancelled ahead of UK-EU deal