Klient z Polski pyta o „SAD do Anglii”, a brytyjski spedytor odpisuje, że wyśle „C88”. Obaj mówią o tym samym: o zgłoszeniu celnym. Dokument SAD/C88 w UK to dziś jednak nie kartka do wypełnienia, tylko zestaw danych wysyłany do systemu HMRC. Poniżej wyjaśniamy, skąd wzięły się te nazwy, co zastąpiło papier, jakie informacje trzeba przygotować i co dzieje się po złożeniu zgłoszenia.
SAD i C88: dwie nazwy jednego zgłoszenia
SAD (Single Administrative Document), po polsku jednolity dokument administracyjny, to wzór zgłoszenia celnego. W Wielkiej Brytanii formularz ten nosi oznaczenie C88. Dawna strona gov.uk z jego wzorem (C88A) przekierowuje dziś do zbioru instrukcji UK Trade Tariff Volume 3 dla CDS. To dobrze pokazuje, że papierowy formularz ustąpił miejsca danym w systemie.
W praktyce „SAD” i „C88” to dziś skróty myślowe. Zarówno w UK, jak i w UE zgłoszenia celne składa się co do zasady elektronicznie, a układ pól dawnego formularza przełożono na elementy danych w systemach informatycznych. Szerzej o tym, czym był i jak działał ten dokument, piszemy w poradniku Easy Clearance o dokumencie SAD i jego roli w odprawie.
Od CHIEF do CDS: gdzie składa się zgłoszenie w UK
Przez lata zgłoszenia w Wielkiej Brytanii trafiały do systemu CHIEF. HMRC ogłosiło, że CHIEF zostaje zamknięty dla zgłoszeń importowych po 30 września 2022 r., a następcą jest Customs Declaration Service (CDS). Później do CDS przeniesiono także zgłoszenia eksportowe.
Zgłoszenia nie składa się na papierze ani przez formularz na stronie. Gov.uk wymaga oprogramowania, które potrafi wysyłać zgłoszenia. Dlatego większość firm korzysta z agencji celnej, która takie oprogramowanie ma i odpowiada za poprawne wypełnienie danych.
Co zawiera deklaracja celna w CDS
Zamiast numerowanych rubryk formularza C88 CDS używa elementów danych (Data Elements, DE), pogrupowanych tematycznie. Pełny opis zawiera UK Trade Tariff: CDS Volume 3, czyli instrukcja wypełniania zgłoszenia importowego. Przykłady:
- DE 1/10 — kod procedury (wnioskowanej i poprzedniej), np. dopuszczenie do obrotu;
- DE 1/11 — dodatkowy kod procedury, określający warunki dodatkowe, np. korzystanie ze zwolnień;
- DE 2/2 — kody informacji dodatkowych (AI statements);
- DE 2/3 — kody dokumentów i innych referencji, np. certyfikatów i licencji;
- DE 3/16 — numer identyfikacyjny importera.
Według strony gov.uk o pełnym zgłoszeniu importowym deklaracja musi zawierać kod procedury celnej, kod towaru oraz DUCR. To główny numer referencyjny łączący zgłoszenia w CDS. Do tego dochodzą:
- miejsce wyjazdu i przeznaczenia;
- odbiorca i nadawca;
- rodzaj, ilość i opakowanie towaru;
- środki i koszty transportu;
- waluty i metoda wyceny;
- certyfikaty i licencje.
Jak czytać poszczególne pola gotowego zgłoszenia, pokazuje artykuł Easy Clearance o odczytywaniu pól deklaracji CDS.
Kiedy złożyć zgłoszenie i co dzieje się potem
Termin zależy od miejsca przywozu. Jeśli towar płynie lub jedzie pociągiem do miejsca korzystającego z Goods Vehicle Movement Service, pełne zgłoszenie importowe trzeba złożyć przed załadunkiem. Jeżeli dla towaru złożono deklarację czasowego składowania, pełne zgłoszenie musi wpłynąć w ciągu 90 dni od przedstawienia towaru organom celnym. W miejscu bez magazynu czasowego składowania termin wyznacza operator tego miejsca. Gov.uk dopuszcza też zgłoszenie wcześniejsze, do 30 dni przed przyjazdem towaru. Formalnie przyjmuje się je jednak dopiero po przybyciu i przedstawieniu towaru.
Po przyjęciu zgłoszenia HMRC informuje, ile należy zapłacić. Cło trzeba uiścić, zanim towar zostanie zwolniony, chyba że importer korzysta z konta odroczenia płatności. Urząd może też poprosić o dokumenty do kontroli. O zwolnieniu towaru CDS informuje komunikatem. Po złożeniu zgłoszenia CDS nadaje mu numer referencyjny MRN. Jak go czytać i czym różni się od DUCR, opisujemy w tekście o numerach MRN i DUCR w odprawie celnej UK.
Kto składa zgłoszenie i co przygotować
Importer może złożyć zgłoszenie samodzielnie, jeśli ma odpowiednie oprogramowanie. Częściej zleca to przedstawicielowi celnemu. Niezależnie od tego zwykle potrzebny jest numer EORI. Gov.uk wskazuje, że może on być wymagany przy przewozie towarów między Wielką Brytanią a innym krajem, w tym UE. Easy Clearance, agencja celna zarejestrowana w CDS, przygotowuje i składa zgłoszenia w ramach usługi odprawy celnej importowej i eksportowej w UK. Wystarczy przekazać fakturę, listę pakunkową i dane przewozu.
Checklista: zgłoszenie celne (dawny SAD/C88) do UK
- ☐ Numer EORI importera i, przy eksporcie, eksportera
- ☐ Kod towaru (commodity code) dla każdej pozycji
- ☐ Faktura handlowa: wartość, waluta, warunki dostawy
- ☐ Lista pakunkowa: liczba i rodzaj opakowań, masa
- ☐ Dane nadawcy i odbiorcy
- ☐ Informacje o transporcie i jego kosztach
- ☐ Certyfikaty i licencje, jeśli towar ich wymaga
- ☐ Decyzja, kto składa zgłoszenie: Ty (oprogramowanie) czy agencja celna
- ☐ Termin: przed załadunkiem w portach GVMS albo w ciągu 90 dni od przedstawienia towaru przy czasowym składowaniu
- ☐ Sposób zapłaty cła i VAT albo konto odroczenia
Mini-FAQ
Czy w UK nadal wypełnia się papierowy formularz C88?
Standardowo nie. Zgłoszenia importowe w Wielkiej Brytanii składa się elektronicznie w Customs Declaration Service (CDS), za pomocą oprogramowania, które potrafi je wysłać. Dawna strona gov.uk z wzorem formularza SAD (C88A) przekierowuje dziś do instrukcji wypełniania zgłoszeń w CDS (UK Trade Tariff Volume 3).
Czym jest SAD, a czym C88?
SAD (Single Administrative Document) to jednolity dokument administracyjny, czyli wzór zgłoszenia celnego. C88 to brytyjskie oznaczenie tego formularza. Dziś te same informacje przekazuje się jako elementy danych (Data Elements) w CDS.
Jakie dane są potrzebne do zgłoszenia importowego w UK?
Według gov.uk m.in. kod procedury celnej, kod towaru (commodity code) i DUCR. Potrzebne są także dane odbiorcy i nadawcy, opis, ilość i opakowanie towaru, transport, waluty, metoda wyceny oraz certyfikaty i licencje.
Kiedy trzeba zapłacić cło?
Po przyjęciu zgłoszenia HMRC informuje, ile należy zapłacić. Cło trzeba zapłacić, zanim towar zostanie zwolniony, chyba że korzystasz z konta odroczenia płatności (duty deferment account).
Czy do odprawy w UK potrzebny jest numer EORI?
Najczęściej tak. Gov.uk wskazuje, że numer EORI może być potrzebny przy przewozie towarów między Wielką Brytanią a innym krajem, w tym UE. Sprawdź warunki na stronie gov.uk przed pierwszą odprawą.
Sources (gov.uk): Making a full import declaration, UK Trade Tariff: CDS Volume 3 import declaration completion guide, HMRC: move to the new customs IT platform, Get an EORI number. Stan na 12.11.2026 r.; przed odprawą sprawdź aktualne wytyczne HMRC. Artykuł dotyczy przywozu do Wielkiej Brytanii; formalności po stronie UE ustal z przewoźnikiem lub agencją celną.