Paleta karmy dla psów jedzie z magazynu pod Manchesterem do hurtowni w Poznaniu. Faktura jest, przewoźnik czeka, a klient pyta tylko o termin dostawy. Problem w tym, że import karmy z UK nie działa jak wysyłka zwykłego towaru konsumpcyjnego — karma dla zwierząt zrobiona z produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego jest kontrolowana od strony weterynaryjnej, a nie tylko celnej. Bez właściwego świadectwa i bez odprawy w odpowiednim miejscu przesyłka nie wjedzie do Unii. Poniżej krok po kroku, czego wymaga gov.uk po stronie brytyjskiej.
Dlaczego import karmy z UK to sprawa weterynaryjna, nie tylko celna
Karma dla zwierząt i pasze wytworzone z produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego (ABP — animal by-products) podlegają osobnym przepisom sanitarnym. GOV.UK stawia sprawę jasno: świadectwo zdrowia jest potrzebne, żeby wyeksportować paszę i karmę dla zwierząt z Wielkiej Brytanii do UE. To oznacza, że oprócz standardowego zgłoszenia celnego eksporter musi uruchomić równoległą ścieżkę weterynaryjną — i zrobić to zanim towar ruszy w drogę.
Konsekwencje pominięcia tego kroku są opisane wprost: towar może zostać nieprzyjęty, zajęty, zniszczony albo odesłany z powrotem do Wielkiej Brytanii. Koszt takiego błędu ponosi zwykle importer w Polsce, nawet jeśli zaniedbanie leżało po stronie brytyjskiego dostawcy.
Świadectwo zdrowia (EHC) — kto składa wniosek i kiedy
Pierwszy ruch to sprawdzenie w narzędziu EHC finder, czy dla danej karmy lub paszy istnieje wzór świadectwa. Jeśli istnieje — obowiązuje standardowa procedura EHC. Jeśli nie ma go dla danego kierunku i towaru, gov.uk kieruje do właściwego organu w kraju przeznaczenia po informację, jakich dokumentów wymaga.
O EHC występuje eksporter, ale sam certyfikat podpisuje urzędowy lekarz weterynarii (official veterinarian, OV) lub inspektor. Trzeba go wskazać we wniosku i wcześniej ustalić, że będzie w stanie skontrolować przesyłkę i podpisać świadectwo w dniach poprzedzających eksport. Terminy według gov.uk: certyfikat trafia do OV albo inspektora na 7 dni roboczych przed planowaną datą eksportu, albo — jeśli eksport ma nastąpić w ciągu najbliższych 7 dni roboczych — w ciągu jednego dnia roboczego od otrzymania wniosku przez APHA.
Podpisane świadectwo musi fizycznie podróżować z przesyłką do miejsca przeznaczenia. Skan w mailu nie zastępuje oryginału w dokumentach kierowcy — to jeden z najczęstszych powodów, dla których transport staje na granicy. Reszta kompletu dokumentów wygląda podobnie jak przy każdym innym wywozie z Wysp; przydaje się gotowa lista dokumentów eksportowych poza UE.
Zakład musi być na liście zatwierdzonej przez UE
Sam certyfikat nie wystarczy, jeśli firma nie ma odpowiedniego statusu. GOV.UK wskazuje, że eksporterzy pasz zawierających ABP muszą być wpisani jako zatwierdzony podmiot (approved business) w UE. Wpis załatwia się przez zespół ABP w APHA — dane kontaktowe (telefon 03000 200 301 oraz adres CSCOneHealthABP@apha.gov.uk) są podane w wytycznych gov.uk.
To krok, którego nie da się zrobić „na już”. Jeśli planujesz stały import karmy z UK, status zakładu dostawcy sprawdź na etapie negocjacji, a nie tydzień przed pierwszą wysyłką.
Wjazd do UE tylko przez BCP i po zgłoszeniu w TRACES
Karma i pasza z ABP muszą przejść kontrolę w unijnym punkcie kontroli granicznej (BCP — border control post) w pierwszym kraju UE, do którego wjeżdża transport. Nie można ich wprowadzić przez dowolny port ani przejście — port musi mieć BCP zatwierdzony dla danej kategorii towaru.
Za powiadomienie odpowiada strona unijna: agent importowy w UE zgłasza przybycie przesyłki do BCP przez system TRACES, z wyprzedzeniem wymaganym przez konkretny punkt kontroli. W praktyce to znaczy, że polski importer musi mieć albo własny dostęp do TRACES, albo agencję, która zrobi to za niego — i musi wiedzieć o transporcie odpowiednio wcześnie, a nie w dniu wjazdu. Firmy, które wożą karmę regularnie, zwykle spinają obie strony u jednego pośrednika; opis brytyjskiej strony procesu znajdziesz w poradniku o eksporcie karmy dla zwierząt z Wielkiej Brytanii.
Checklist przed pierwszą wysyłką karmy z UK
- Ustal, czy karma jest wytworzona z ABP — to decyduje o całej ścieżce weterynaryjnej.
- Sprawdź w EHC finder, czy istnieje wzór świadectwa dla tego towaru i kierunku.
- Potwierdź, że brytyjski zakład jest wpisany jako zatwierdzony podmiot w UE.
- Wskaż OV lub inspektora i umów kontrolę przed datą wywozu.
- Złóż wniosek o EHC z zapasem — standardowo 7 dni roboczych przed eksportem.
- Zadbaj, żeby podpisany oryginał EHC jechał razem z towarem.
- Wybierz trasę przez port z BCP zatwierdzonym dla tej kategorii.
- Uzgodnij, kto po stronie unijnej zgłosi przesyłkę w TRACES i z jakim wyprzedzeniem.
Mini-FAQ: import karmy z UK
Czy każda karma dla zwierząt wymaga świadectwa zdrowia?
Świadectwo dotyczy karmy i pasz wytworzonych z produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego. Punktem wyjścia jest EHC finder — to tam sprawdzasz, czy dla danego towaru istnieje wzór certyfikatu.
Ile trwa uzyskanie EHC?
Wniosek warto złożyć na 7 dni roboczych przed eksportem. Przy eksporcie planowanym w ciągu najbliższych 7 dni roboczych certyfikat trafia do certyfikującego w ciągu jednego dnia roboczego od otrzymania wniosku przez APHA.
Kto zgłasza przesyłkę do kontroli granicznej?
Agent importowy po stronie UE — przez system TRACES, z wyprzedzeniem wymaganym przez dany BCP.
Co się stanie, jeśli transport dojedzie bez wymaganych dokumentów?
Zgodnie z gov.uk towar może zostać nieprzyjęty, zajęty, zniszczony albo odesłany z powrotem do Wielkiej Brytanii.
Sources (gov.uk): Export or move animal feed or pet food; Get an export health certificate.
Materiał informacyjny, stan na 22 lipca 2026 r. Wymogi weterynaryjne i celne zmieniają się — przed wysyłką potwierdź aktualne zasady na gov.uk oraz u właściwego organu w kraju przeznaczenia.
