Drukarnia z Wrocławia dostaje od brytyjskiego dostawcy ofertę na papier powlekany, a producent kartonów z Poznania szuka w Anglii tańszej tektury falistej. Obie firmy zadają to samo pytanie: co dziś oznacza import papieru z UK do Polski? Od 1 stycznia 2021 r. Wielka Brytania jest dla Unii krajem trzecim, więc każda partia papieru, tektury czy gotowych opakowań przechodzi zgłoszenie wywozowe w UK i zgłoszenie importowe w UE. Do tego dochodzi nowy obowiązek: od 30 grudnia 2026 r. papier z działu 48 wchodzi w zakres unijnego rozporządzenia o produktach niepowodujących wylesiania (EUDR). Ten poradnik porządkuje klasyfikację, pochodzenie, EUDR, palety i dokumenty.
Klasyfikacja: co obejmuje dział 48 (HS48)
Dział 48 Nomenklatury scalonej obejmuje papier i tekturę oraz wyroby z masy papierniczej, papieru lub tektury. Mieszczą się tu m.in. papier gazetowy, papier do druku i pisania, papier i tektura kraft, tektura falista, papiery powlekane, papiery samoprzylepne, a także gotowe pudełka, torby i worki papierowe (pozycja 4819). Nie należą tu natomiast książki, gazety i inne wyroby drukowane (dział 49) ani masa celulozowa i makulatura (dział 47).
Dokładny 8-cyfrowy kod CN zależy od składu, powlekania, gramatury i postaci (rola czy arkusz). To on decyduje o stawce celnej, statystyce i o tym, czy towar jest objęty EUDR. Kod ustalaj zawsze na podstawie aktualnej taryfy TARIC, a nie „z pamięci” ani z faktury dostawcy — kod z brytyjskiej faktury odnosi się do taryfy UK, a przy imporcie do Polski wiąże klasyfikacja według unijnej Nomenklatury scalonej.
Cło: preferencja z umowy TCA i dowód pochodzenia
Umowa o handlu i współpracy UE–UK (TCA) przewiduje zerowe cło dla towarów spełniających reguły pochodzenia. Kluczowe słowo to „pochodzenie”, a nie „miejsce wysyłki”: papier wyprodukowany w Azji i jedynie przeładowany w brytyjskim magazynie nie ma brytyjskiego pochodzenia preferencyjnego. Wtedy stosuje się zwykłą stawkę z TARIC dla danego kodu.
Według wytycznych GOV.UK i Komisji Europejskiej do TCA importer zgłasza preferencję w zgłoszeniu celnym na podstawie oświadczenia o pochodzeniu wystawionego przez eksportera albo własnej wiedzy importera. Oświadczenie to tekst o ustalonym brzmieniu dodawany do faktury lub innego dokumentu handlowego. Brytyjski eksporter podaje w nim swój numer EORI jako numer referencyjny eksportera. Oświadczenie może dotyczyć pojedynczej przesyłki lub wielu przesyłek identycznych produktów, a przy eksporcie do UE jest ważne 12 miesięcy. Importer w UE przechowuje oświadczenie i dokumenty potwierdzające preferencję przez co najmniej 3 lata od daty importu (art. 59 TCA, dawniej ORIG.22) — warto o tym pamiętać na wypadek weryfikacji pochodzenia.
EUDR: papier z działu 48 objęty od 30 grudnia 2026
Rozporządzenie (UE) 2023/1115 (EUDR) obejmuje drewno i produkty z niego, w tym masę celulozową i papier z działów 47 i 48 — z wyjątkiem produktów na bazie bambusa oraz produktów z odzysku (odpady i makulatura). Według FAQ Komisji Europejskiej papier z recyklingu, który zawiera choćby część włókien pierwotnych, pozostaje w zakresie. Rozporządzenie (UE) 2025/2650 przesunęło stosowanie przepisów na 30 grudnia 2026 r. dla średnich i dużych przedsiębiorstw. Mikro- i małe przedsiębiorstwa mają termin 30 czerwca 2027 r., chyba że były już objęte unijnym rozporządzeniem w sprawie drewna (EUTR) — wtedy także 30 grudnia 2026 r. Ta sama nowelizacja wyłączyła z zakresu część wyrobów drukowanych (np. książki i gazety), ale papier i tektura z działu 48 pozostały w zakresie.
W praktyce podmiot, który jako pierwszy wprowadza taki papier na rynek UE — czyli najczęściej polski importer — musi przed odprawą przeprowadzić należytą staranność i złożyć oświadczenie o należytej staranności. Wymaga to danych o pochodzeniu drewna, z którego powstał papier, w tym geolokalizacji działek. Brytyjski dostawca, który sam nie wprowadza towaru na rynek UE, nie jest operatorem w rozumieniu EUDR, ale bez jego współpracy importer nie zbierze tych informacji. Pytania o dane EUDR warto wpisać do umów z dostawcami już teraz.
Ważny wyjątek: materiał opakowaniowy używany wyłącznie do podtrzymania, ochrony lub przenoszenia innego produktu, przedstawiany razem z tym produktem, nie jest produktem objętym EUDR. Kartony, w których przyjeżdża inny towar, nie wymagają więc osobnej należytej staranności. Decyduje to, czy opakowanie klasyfikuje się razem z towarem, który chroni, a nie sam zapis na fakturze. Inaczej jest, gdy importujesz same kartony jako towar handlowy — wtedy są produktem z działu 48. Więcej o EUDR dla drewna piszemy w poradniku jak EUDR zmienia import drewna z UK do Polski.
Palety i skrzynie: wymogi ISPM 15
Papier w rolach i arkuszach podróżuje zwykle na drewnianych paletach. GOV.UK przypomina, że drewniany materiał opakowaniowy — palety, skrzynie, bębny kablowe, przekładki (dunnage) — używany w eksporcie do UE musi spełniać standard ISPM 15, czyli być odpowiednio poddany obróbce i oznakowany. Odpowiedzialność za zgodność przed wysyłką spoczywa na eksporterze. Niezgodny materiał może zostać odrzucony lub zniszczony, co oznacza przestój i dodatkowe koszty po stronie odbiorcy. Przed pierwszą dostawą poproś dostawcę o potwierdzenie, że palety mają znak ISPM 15.
Opakowania w Polsce: obowiązki po imporcie
Odprawa celna nie zamyka tematu. Jeśli wprowadzasz w Polsce na rynek produkty w opakowaniach albo same opakowania, mogą Cię dotyczyć krajowe obowiązki w zakresie gospodarki opakowaniami, w tym rejestracja w BDO i sprawozdawczość. Ich zakres zależy od Twojej roli w łańcuchu dostaw — szczegóły znajdziesz w artykule Easy Clearance o obowiązkach importera opakowań w BDO. Brytyjski system EPR dla opakowań dotyczy opakowań wprowadzanych na rynek UK, więc co do zasady nie obciąża polskiego odbiorcy.
Dokumenty i odprawa krok po kroku
Standardowy zestaw przy imporcie papieru z UK to: faktura handlowa z oświadczeniem o pochodzeniu (jeśli korzystasz z preferencji TCA), specyfikacja wysyłkowa, dokument przewozowy (CMR), zgłoszenie wywozowe po stronie brytyjskiej, numer EORI importera w UE oraz zgłoszenie importowe w Polsce z rozliczeniem VAT. Od 30 grudnia 2026 r. dla papieru z działu 48 dochodzi numer referencyjny oświadczenia o należytej staranności EUDR. Szczegółowe kody CN i dokumenty dla tego asortymentu opisuje przewodnik Easy Clearance po imporcie papieru i tektury z UK, a całość formalności może przejąć agencja celna obsługująca import z Wielkiej Brytanii.
Lista kontrolna: import papieru z UK
- Ustal 8-cyfrowy kod CN w TARIC (dział 48 vs 47 vs 49).
- Sprawdź, czy papier ma brytyjskie pochodzenie preferencyjne; poproś o oświadczenie o pochodzeniu z numerem EORI eksportera.
- Przechowuj oświadczenie o pochodzeniu co najmniej 3 lata od importu.
- Od 30.12.2026: należyta staranność i oświadczenie EUDR przed odprawą (chyba że karton służy wyłącznie jako opakowanie innego towaru).
- Potwierdź znak ISPM 15 na paletach i skrzyniach.
- Zweryfikuj krajowe obowiązki opakowaniowe i BDO.
- Przygotuj EORI, fakturę, CMR, zgłoszenie wywozowe w UK i zgłoszenie importowe z VAT w Polsce.
Mini-FAQ
Czy papier z UK jest zwolniony z cła? Zerowe cło z umowy TCA przysługuje tylko towarom o brytyjskim pochodzeniu preferencyjnym, potwierdzonym np. oświadczeniem o pochodzeniu eksportera. W pozostałych przypadkach obowiązuje stawka z TARIC dla danego kodu.
Czy EUDR obejmuje kartony, w których przyjeżdża mój towar? Nie, jeśli służą wyłącznie do ochrony lub przenoszenia innego produktu i są z nim przedstawiane. Kartony importowane jako towar handlowy są objęte EUDR.
Od kiedy EUDR dotyczy importu papieru? Od 30 grudnia 2026 r. dla średnich i dużych firm. Mikro- i małe przedsiębiorstwa mają termin 30 czerwca 2027 r., chyba że były objęte rozporządzeniem w sprawie drewna (EUTR).
Źródła (gov.uk): Claiming preferential rates of duty between the UK and EU; Wood packaging material (WPM) compliance for exports to the EU; Import or export wood packaging material. Strona UE: rozporządzenie (UE) 2023/1115 (EUDR), załącznik I; rozporządzenie (UE) 2025/2650; Komisja Europejska – EUDR; umowa TCA, art. 59 (ex ORIG.22, przechowywanie dokumentów).