Deklaracje bezpieczeństwa ENS dla importu z UE — obowiązek od 31 stycznia 2025

Od 31 stycznia 2025 roku obowiązuje jeden z najważniejszych wymogów celnych wprowadzonych po Brexicie: każdy towar importowany z Unii Europejskiej do Wielkiej Brytanii musi być poprzedzony złożeniem deklaracji bezpieczeństwa i ochrony ENS (Entry Summary Declaration). Ten wymóg, analogiczny do tego, który UK stosuje w stosunku do importu spoza UE od lat, wyrównał poziom kontroli bezpieczeństwa dla wszystkich kierunków importu. Brak znajomości tych przepisów może skutkować opóźnieniami na granicy, karami finansowymi lub zatrzymaniem towaru.

Czym jest deklaracja ENS?

ENS (Entry Summary Declaration) to elektroniczna deklaracja bezpieczeństwa i ochrony, która musi być złożona przed przybyciem towaru na terytorium Wielkiej Brytanii. Jej celem jest umożliwienie brytyjskim organom celnym przeprowadzenia analizy ryzyka i identyfikacji przesyłek potencjalnie zagrażających bezpieczeństwu — zanim dotrą na terytorium kraju.

ENS nie zastępuje pełnego zgłoszenia celnego importowego — to dwa oddzielne dokumenty. ENS składany jest wcześniej przez przewoźnika lub jego przedstawiciela, natomiast zgłoszenie celne importowe składane jest przez importera lub jego agenta w momencie lub po przybyciu towaru.

Kto musi złożyć deklarację ENS?

Zgodnie z przepisami GOV.UK (gov.uk/guidance/safety-and-security-declarations):

• Przewoźnik (carrier) — jest prawnie odpowiedzialny za złożenie ENS dla wszystkich towarów, które przewozi
• Haulier (kierowca/firma transportowa) — w przypadku towarów towarzyszonych (np. transport drogowy) odpowiedzialność spoczywa na firmie transportowej
• Agencja celna lub spedytor — może złożyć ENS w imieniu przewoźnika, ale odpowiedzialność prawna pozostaje po stronie przewoźnika

Jeśli jesteś importerem i zamawiasz transport od zewnętrznej firmy transportowej, upewnij się, że umowa z przewoźnikiem jasno określa, kto jest odpowiedzialny za złożenie ENS. Wielu polskich importerów korzysta ze wsparcia profesjonalnej obsługi deklaracji celnych, aby mieć pewność zgodności z przepisami.

Jak złożyć deklarację ENS — platforma S&S GB

Deklaracje ENS składane są przez system S&S GB (Safety and Security Great Britain) — dedykowaną platformę HMRC. Dostęp do S&S GB wymaga posiadania:

• Numeru EORI (GB EORI)
• Konta Government Gateway
• Subskrypcji systemu S&S GB (bezpłatna, ale wymagana)

W praktyce większość firm korzysta ze zintegrowanego oprogramowania celnego lub zleca złożenie deklaracji agencji celnej lub spedytorowi. Platformę można przetestować w środowisku testowym HMRC przed przejściem na produkcję.

20 obowiązkowych pól deklaracji ENS

Deklaracja ENS zawiera 20 obowiązkowych pól danych. Do najważniejszych należą:

• Opis towaru i kod CN (Nomenklatura Scalona)
• Wartość towaru i waluta
• Kraj wysyłki i kraj przeznaczenia
• Dane nadawcy (EORI) i odbiorcy
• Dane przewoźnika (EORI) i środka transportu
• Port załadunku i port rozładunku
• Planowana data i godzina przybycia
• Numer kontenera lub numer referencyjny przesyłki

Brak lub błędne wypełnienie któregokolwiek z tych pól może skutkować odrzuceniem deklaracji przez system S&S GB i opóźnieniem na granicy. Dlatego wiele firm wybiera złożenie deklaracji online za pośrednictwem specjalistycznej platformy.

Terminy składania ENS — kiedy złożyć deklarację?

Terminy złożenia ENS zależą od środka transportu:

• Transport drogowy (TIR/CMR) — co najmniej 1 godzina przed przybyciem do UK
• Transport morski — krótkie trasy (Short Sea) — co najmniej 2 godziny przed przybyciem
• Transport lotniczy — loty krótkie (poniżej 4 godzin) — najpóźniej w chwili odlotu
• Transport lotniczy — loty długie (powyżej 4 godzin) — co najmniej 4 godziny przed przybyciem
• Transport kolejowy — co najmniej 2 godziny przed przybyciem

Konsekwencje braku deklaracji ENS

Niezłożenie deklaracji ENS lub złożenie jej po terminie grozi poważnymi konsekwencjami:

• Zatrzymanie towaru na granicy do czasu wyjaśnienia sytuacji
• Kary finansowe dla przewoźnika (do tysięcy funtów za naruszenie)
• Opóźnienia w dostawie i dodatkowe koszty magazynowania
• Wpis do rejestru naruszeń celnych, co może wpłynąć na przyszłe kontrole

FAQ — Deklaracje ENS dla importu z UE

Od kiedy ENS jest obowiązkowe dla importu z UE do UK?

Od 31 stycznia 2025 roku deklaracje bezpieczeństwa ENS są obowiązkowe dla wszystkich towarów importowanych z Unii Europejskiej do Wielkiej Brytanii, bez wyjątków.

Kto jest zobowiązany do złożenia deklaracji ENS?

Za złożenie ENS odpowiada przewoźnik (carrier) lub, w przypadku towarów towarzyszących, kierowca/haulier. W praktyce obowiązek ten często delegowany jest na agencję celną lub spedytora, który składa deklarację za pośrednictwem systemu S&S GB.

Ile pól zawiera deklaracja ENS?

Deklaracja ENS zawiera 20 obowiązkowych pól, w tym: opis towaru, kod CN, wartość, kraj wysyłki, dane nadawcy i odbiorcy, numer EORI oraz informacje o przewoźniku i środku transportu.

Źródło: GOV.UK — Safety and security declarations. Informacje aktualne na dzień publikacji.